Blog

  • Wat kun je zelf doen naast het VvE-pakket?

    Ook als je VvE het gebouw isoleert, bepaal jij nog voor een groot deel wat je aan energie betaalt. De VvE zorgt voor de schil: dak, gevel, vloer, glas en ventilatie. Wat er binnen je voordeur gebeurt, met je verwarming, je apparaten en je contract, is aan jou.

    Dat geldt helemaal als het VvE-pakket geen zonnepanelen of warmtepomp bevat, zoals bij ons. In dit artikel zetten we op een rij wat je zelf kunt doen, wat het ongeveer kost en wat het oplevert. We beginnen met inzicht, want je kunt pas gericht besparen als je weet waar je energie heen gaat.

    1. Begin met inzicht: een energiemonitor

    Een energiemonitor laat in een app zien hoeveel stroom en gas je op dit moment verbruikt. Je sluit hem aan op de P1-poort van je slimme meter in de meterkast. Zo zie je bijvoorbeeld wat er ’s nachts blijft verbruiken (sluipverbruik) of wat een lange douche kost.

    • Wat je nodig hebt: een slimme meter. Bij sommige oudere slimme meters (SMR 5 of lager) heeft de monitor een eigen voeding nodig.
    • Bekende merken: HomeWizard, Tibber Pulse, Plugwise en Smartgateways. Let op: de Tibber Pulse laat zonder Tibber-contract maar 24 uur terugkijken.
    • Waarom nu: na de renovatie wil je weten of je energierekening echt daalt. Met een monitor zie je het verschil vóór en na.

    De monitor bespaart zelf niets, maar hij maakt zichtbaar waar je kunt besparen. Combineer hem met slimme stekkers om te meten wat losse apparaten verbruiken.

    2. Slimmer verwarmen

    Verwarming is in de meeste appartementen de grootste energiepost. Na isolatie heb je minder warmte nodig, en dan loont het om je installatie daarop af te stellen.

    • Thermostaat lager en slimmer. Volgens Milieu Centraal scheelt één graad lager ongeveer €180 per jaar, en ’s nachts naar 15 °C zo’n €60. Een slimme thermostaat doet dat automatisch, bijvoorbeeld als er niemand thuis is.
    • Slimme radiatorknoppen. Daarmee verwarm je alleen de kamers die je gebruikt. De verwarming op de slaapkamers uitzetten levert volgens Milieu Centraal ongeveer €90 per jaar op.
    • Cv-ketel lager zetten. Een aanvoertemperatuur van 50 tot 60 °C is zuiniger, en in een goed geïsoleerd appartement blijft het dan nog steeds warm.
    • Waterzijdig inregelen. Een installateur stelt de radiatoren zo af dat elke ruimte de juiste hoeveelheid warm water krijgt. Na isolatie verandert de warmtevraag, dus dan is het een goed moment.
    • Radiatoren voor lage temperatuur. Gaat je VvE later over op een warmtepomp, dan heb je radiatoren nodig die ook bij een lagere watertemperatuur genoeg warmte geven. Vervang je toch radiatoren, kies dan meteen zo’n model.

    Tip voor je VvE: binnen de subsidieregeling voor VvE’s (SVVE) krijg je €120 voor een slimme thermostaat of energiedisplay en €150 voor waterzijdig inregelen. Dat kan alleen als aanvullende maatregel bij een isolatieproject. Vraag je bestuur dus of dit nog in de aanvraag kan.

    3. Kleine maatregelen: let op de timing

    Goedkope maatregelen zoals radiatorfolie en tochtstrips leveren het meest op in een slecht geïsoleerd appartement. Gaat je VvE binnenkort isoleren, kijk dan goed wat nog zin heeft.

    • Radiatorfolie kost ongeveer €5 tot €15 per m². Achter een radiator voor een raam met dubbel glas bespaar je zo’n €34 per m² per jaar, voor enkel glas zelfs €67. Achter een radiator tegen een geïsoleerde muur levert het nog maar ongeveer €1 per m² per jaar op. Na de renovatie heeft het dus weinig zin; tot die tijd kan het nog een of twee winters lonen.
    • Tochtstrips en een tochtrol zijn goedkoop en verdienen zich snel terug. Bij nieuwe kozijnen is tocht meestal opgelost, maar binnendeuren en de voordeur blijven aandachtspunten.
    • Cv-leidingen isoleren in een onverwarmde berging kost ongeveer €1 per meter en levert zo’n €4 per meter per jaar op.
    • Een CO2-meter laat zien wanneer je moet ventileren. Een goed geïsoleerd appartement is luchtdichter, dus ventileren wordt belangrijker. Krijg je CO2-gestuurde ventilatie, dan regelt die dat grotendeels zelf, maar een losse meter in de slaapkamer is een goedkope controle.

    4. Zelf stroom opwekken: balkonpanelen

    Neemt je VvE geen zonnepanelen op het dak, dan kun je met een of twee panelen aan je balkon toch wat stroom opwekken. Die stroom gebruik je direct, bijvoorbeeld voor de koelkast, de router en andere apparaten die altijd aan staan.

    Wat je moet weten vóór je koopt:

    • Toestemming van de VvE. Een balkon en de gevel zijn meestal gemeenschappelijk, en voor alles wat van buiten zichtbaar is heb je vaak toestemming nodig. Kijk in de splitsingsakte en het huishoudelijk reglement, en vraag het bestuur vóór je iets ophangt. Tijdens een gevelrenovatie is het ook slim om af te stemmen met de aannemer.
    • Veilig aansluiten. De gangbare grens is 800 watt. Sluit maximaal één set aan per groep in de meterkast en gebruik een geaard stopcontact. Volgens de Nederlandse installatienorm (NEN 1010) hoort zo’n systeem op een aparte groep. Twijfel je, laat dan een installateur kijken.
    • Stevige montage. Op hogere verdiepingen vangen schuin geplaatste panelen veel wind. Gebruik beugels die bij jouw balkon passen.
    • Je energieleverancier. Vraag of teruggeleverde stroom wordt verrekend. Vanaf 1 januari 2027 stopt het salderen, dus het loont vooral om de stroom zelf direct te gebruiken.

    De opbrengst van een balkonset is bescheiden. Het is vooral interessant op een balkon op het zuiden zonder schaduw.

    5. Kijk opnieuw naar je energiecontract

    Na een renovatie verandert je verbruik, en dus ook welk contract het beste past. Vergelijk daarom opnieuw zodra je weet hoeveel gas je nog gebruikt.

    • Vast contract (1 jaar): voor de meeste huishoudens zonder zonnepanelen de veilige keuze. Je weet waar je aan toe bent en krijgt vaak een overstapbonus.
    • Dynamisch contract: de prijs wisselt per uur. Interessant als je verbruik kunt verschuiven naar goedkope uren, bijvoorbeeld de wasmachine of het laden van een auto, en als je prijsschommelingen accepteert.
    • Variabel contract: meestal duurder dan vast en zonder bonus, dus zelden de beste keuze.

    Met een energiemonitor (zie stap 1) zie je precies hoeveel je verbruikt, zodat je goed kunt vergelijken.

    Overzicht: wat wanneer?

    Maatregel Beste moment Wat het oplevert
    Energiemonitor Nu, vóór de renovatie Inzicht in je verbruik, en het verschil vóór en na
    Thermostaat lager / slimme thermostaat Altijd Ca. €180 per jaar per graad lager
    Slimme radiatorknoppen Altijd Ca. €90 per jaar als de slaapkamers koud blijven
    Radiatorfolie Alleen vóór de isolatie Tot ca. €34 per m² per jaar bij dubbel glas, ca. €1 bij een geïsoleerde muur
    Waterzijdig inregelen Na de isolatie Gelijkmatiger warm, lagere ketelinstelling mogelijk; €150 SVVE-subsidie via de VvE
    Radiatoren voor lage temperatuur Bij vervanging Klaar voor een warmtepomp later
    Balkonpanelen Na toestemming van de VvE Bescheiden, vooral op het zuiden
    Energiecontract vergelijken Na de renovatie Een contract dat past bij je nieuwe verbruik

    De bedragen zijn indicaties van Milieu Centraal en Zonneplan. Wat jij bespaart, hangt af van je appartement en je gewoonten.

    Bronnen

  • Verduurzamen met je VvE: het hele traject stap voor stap

    Een VvE-gebouw verduurzamen duurt al snel twee tot drie jaar, van het eerste gesprek tot de aannemer op de steiger. In dit artikel lopen we het hele traject door, aan de hand van wat we in ons eigen complex meemaakten: een flatgebouw uit de jaren vijftig met 18 appartementen.

    Waarom beginnen? Groot onderhoud als aanleiding

    Bij ons begon het niet met idealisme, maar met twee onderhoudsklussen die eraan kwamen. In het gebouw zaten nog standleidingen met asbest. Daar spaarden we al jaren voor, en een paar waren inmiddels vervangen. Daarnaast moest het dak van de VvE nodig worden gerenoveerd.

    Alleen het dak vervangen kost veel geld, en daarna is het gebouw nog steeds niet geïsoleerd. Dat zette ons aan het denken: als de steigers er toch staan, waarom dan niet meteen dak, gevel en kozijnen aanpakken?

    Dat is een patroon dat je bij veel VvE’s ziet. Groot onderhoud is het moment om te verduurzamen, omdat je een deel van de kosten toch al moet maken. Bovendien zijn er subsidies en leningen die alleen gelden als je ook energiebesparende maatregelen neemt.

    Het traject in negen stappen

    De volgorde hieronder is hoe het bij ons verliep. Elke VvE is anders, maar de grote stappen zijn vrijwel altijd dezelfde.

    1. Bestuur of werkgroep en een adviseur. Iemand moet de kar trekken. Wij schakelden een adviesbureau voor duurzame ontwikkeling in dat ons het hele traject begeleidde: van de eerste scan tot de financiering.
    2. Quickscan. Een globale verkenning van een paar scenario’s, van “alleen het nodige onderhoud” tot “helemaal van het gas af”. Per scenario zie je een ruwe kostenraming, de verwachte subsidie en wat het doet met de maandlasten. Het doel is alleen beslissen of je doorgaat naar de volgende stap.
    3. Verdiepend onderzoek en maatwerkadvies. Nu worden de maatregelen uitgewerkt. Vaak zijn ook aanvullende onderzoeken nodig, zoals een flora- en faunaonderzoek als je aan de gevel of het dak werkt (zie de tips verderop).
    4. Aannemer en begroting. Een aannemer maakt een offerte en een projectbegroting. Het meerjarenonderhoudsplan (MJOP) wordt erop aangepast, omdat een deel van het geplande onderhoud in het project meeloopt.
    5. Besluit in de ALV. De leden stemmen over de maatregelen, de projectbegroting, de lening en de nieuwe VvE-begroting. Daarvoor gelden vaak een quorum en een gekwalificeerde meerderheid uit de splitsingsakte. Bij ons werden alle voorstellen aangenomen, maar we hadden maar net genoeg stemmen aanwezig. Volmachten regelen loont dus.
    6. Subsidie aanvragen. De VvE vraagt de Subsidie verduurzaming VvE’s (SVVE) aan bij de RVO, altijd vóórdat de werkzaamheden beginnen. De subsidiebeschikking heb je nodig voor de financiering.
    7. Financiering en notaris. Met de beschikking op zak maken de geldverstrekkers hun offertes, bij ons het Nationaal Warmtefonds en het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting (SVn). Een bestuurslid tekent de lening bij de notaris. Het geld komt daarna in een bouwdepot, waaruit de aannemer wordt betaald.
    8. Vergunning en voorbereiding. De aannemer vraagt de omgevingsvergunning aan en maakt de bouwcontracten op. Een werkvoorbereider komt in elke woning kijken en bewoners krijgen een optielijst, bijvoorbeeld voor zonwering of nieuwe radiatoren.
    9. Uitvoering. De aannemer gaat aan de slag. Bij ons staat de start gepland voor begin 2027.

    Hoe lang het duurt, en waarom het pakket kan veranderen

    Bij ons zat er ruim tweeënhalf jaar tussen de quickscan (juni 2024) en de geplande start van de bouw (begin 2027). Het besluit in de ALV viel pas in juni 2026. Daarna volgden nog de subsidie, de leningen, de notaris en de vergunning.

    In die tijd stegen de bouwprijzen flink. Daardoor moesten we keuzes maken. Om de maximale subsidie en lening te krijgen, voldoen we aan de hoogste eisen: isolatie van dak, gevel en vloer, nieuwe kozijnen met hoogrendementsglas en CO2-gestuurde ventilatie. Zonnepanelen en warmtepompen, die in de quickscan nog in het duurste scenario zaten, vielen af.

    Dat klinkt als een tegenvaller, en dat is het deels ook. Maar de volgorde klopt wel: eerst isoleren, dan ventileren en pas daarna de warmte-opwekking aanpakken. Een warmtepomp in een slecht geïsoleerd gebouw geeft een hoge stroomrekening. Na de isolatie is het gebouw klaar voor een warmtepomp of zonnepanelen in een latere stap.

    Wat het betekent voor je maandlasten

    De VvE leent het geld, en de leden betalen de rente en aflossing terug via een hogere maandelijkse bijdrage. Daar staat een lagere energierekening tegenover, en het geplande onderhoud wordt deels uit de lening betaald.

    Wat je vooraf moet weten:

    • De bijdrage gaat flink omhoog. Hoeveel hangt af van het leenbedrag, de rente, de looptijd en je breukdeel. Vraag de adviseur om een overzicht per appartement, met de bijdrage en de verwachte energiekosten vóór en na.
    • Je bent medeaansprakelijk. Betaalt de VvE haar lening niet, dan ben je als lid aansprakelijk voor de schuld, tot maximaal je eigen breukdeel.
    • Je kunt bezwaar maken. Na het besluit om te lenen heeft elk lid een maand om de kantonrechter te vragen het besluit te vernietigen. De lening wordt pas verstrekt als die termijn voorbij is.
    • Met je individuele situatie wordt geen rekening gehouden. Kun je de hogere bijdrage moeilijk betalen, meld dat dan vroeg bij het bestuur en vraag naar regelingen.
    • De verhoging kan in stappen. Bij ons is voorgesteld om de eerste maanden alleen rente te betalen en de verhoging in twee keer in te voeren, waarbij de VvE het verschil uit de reserve bijpast. Zo’n keuze wordt in de ALV besloten.

    Tips uit de praktijk

    Voor het bestuur

    • Begin bij het onderhoud dat eraan komt (dak, leidingen, kozijnen) en reken uit wat dat alleen kost. Dan zie je wat verduurzamen er extra bij kost.
    • Houd vaart in het traject. Elke maand vertraging kan duurder uitpakken door stijgende bouwprijzen.
    • Plan het flora- en faunaonderzoek op tijd. Onderzoek naar vleermuizen, gierzwaluwen en huismussen kan alleen in bepaalde maanden, verspreid over het voorjaar en de zomer.
    • Regel volmachten voor de ALV, zodat je zeker het quorum haalt.
    • Vraag de subsidie aan vóór de start van de werkzaamheden, en let op de geldigheid van leningofferten: die verlopen na een paar weken.
    • Vraag de adviseur om een overzicht van de eigen kosten (advies, onderzoeken), zodat je ziet wat er buiten de bouw wordt uitgegeven.
    • Informeer bewoners regelmatig met een korte nieuwsbrief: wat is er gebeurd en wat komt er.

    Voor bewoners

    • Lees de stukken voor de ALV goed, vooral de leningvoorwaarden en de nieuwe maandbijdrage.
    • Geef je contactgegevens door aan de werkvoorbereider, en die van je huurder als je verhuurt.
    • Denk na over de optielijst, zoals zonwering of radiatoren die geschikt zijn voor een lage temperatuur.
    • Kijk wat je zelf in je appartement kunt doen naast het VvE-pakket, zoals een slimme thermostaat of een energiemonitor.

    Actueel: subsidie, lening en besluitvorming (oktober 2026)

    Subsidie verduurzaming VvE’s (SVVE). Aanvragen kan tot en met 31 december 2030, altijd vóór de start van de werkzaamheden. De RVO besluit binnen 13 weken. Een paar bedragen uit de regeling:

    Maatregel Subsidie (1 maatregel / 2 of meer)
    Gevelisolatie €20,25 / €40,50 per m²
    Dakisolatie €16,25 / €32,50 per m²
    Vloerisolatie €5,50 / €11 per m²
    Triple glas met nieuw kozijn €111 / €222 per m²
    Zeer Energiezuinig Pakket (ZEP) bonus van €4.000 per woning
    Slimme thermostaat of energiedisplay €120

    Een ZEP betekent isolatie van de hele schil (dak, gevel, vloer, glas, kozijnen en deuren) plus CO2-gestuurde ventilatie of balansventilatie met warmteterugwinning. Het kabinet trekt €25 miljoen extra uit voor de regeling, en in 2027 wordt die eenvoudiger gemaakt.

    Lening van het Warmtefonds. Sinds september 2026 mag een VvE maximaal €50.000 per woning lenen, waarvan de helft voor noodzakelijk onderhoud aan gemeenschappelijke delen, zoals het dak of balkons. Voor een ZEP is dat €73.000 per woning, en voor een ZEP+ €95.000. Er moet altijd minstens één energiebesparende maatregel in zitten.

    Besluitvorming in de VvE. Er ligt een wetsvoorstel waarmee een gewone meerderheid genoeg wordt voor besluiten over verduurzaming en de financiering daarvan. Het meerjarenonderhoudsplan moet dan 30 jaar vooruit kijken, met een paragraaf over duurzaamheid. Het voorstel is nog geen wet: tot die tijd gelden de regels uit je eigen splitsingsakte.

    Bronnen